Εκτός ΚΘΒΕ ο Κωνσταντίνος Ρήγος

Έχει «άλλο όραμα για το χορόδραμα» ο Νικήτας Τσακίρογλου που τον απομάκρυνε

της Βένας Γεωργακοπούλου

Ελευθεροτυπία, 18 Οκτωβρίου 2005

 

Ο Κωνσταντίνος Ρήγος, καλλιτεχνικός διευθυντής του Χοροθεάτρου του ΚΘΒΕ από το 2001, αποτελεί πια ένδοξο παρελθόν για τη δεύτερη τη τάξει κρατική σκηνή μας. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος Νικήτας Τσακίρογλου, τέσσερις μέρες πριν από τη λήξη της σύμβασής του, ανακοίνωσε στον Κωνσταντίνο Ρήγο ότι «έχει άλλο όραμα από αυτόν για το Χοροθέατρο» και ως εκ τούτου η σύμβασή του δεν πρόκειται να ανανεωθεί.

Εξυπακούεται ότι ο Κωνσταντίνος Ρήγος είχε ήδη ολοκληρώσει τον προγραμματισμό της καινούργιας χρονιάς, ενώ, όπως ο ίδιος μας διαβεβαιώνει, ποτέ δεν είχε συζητήσει με τον Νικήτα Τσακίρογλου τα του Χοροθεάτρου για να διαπιστωθεί η ασυμφωνία των δύο ανδρών.

«Ποιο είναι αυτό το όραμα για το Χοροθέατρο;», αναρωτιέται ο απομακρυνθείς διευθυντής του. «Και πώς εμφανίστηκε έτσι ξαφνικά αυτό το όραμα; Δεν θα έπρεπε κανονικά να το είχε συζητήσει μαζί μου;»

Δύσκολες σχέσεις

Η απομάκρυνση του Κωνσταντίνου Ρήγου από το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ δεν είναι πάντως κεραυνός εν αιθρία. Από την πρώτη στιγμή που ο Νικήτας Τσακίρογλου ανέλαβε τα ηνία του θεάτρου, επιλογή της κυβέρνησης της Ν. Δημοκρατίας, οι σχέσεις των δύο ανδρών ήταν δύσκολες. Ο ένας -ο χορογράφος- ήταν τολμηρός, ανανεωτικός και μοντέρνος. Ο άλλος -ο θεατράνθρωπος- δεν έκρυβε ότι βλέπει με δυσπιστία τα ανοίγματα του ΚΘΒΕ σε σύγχρονα ρεύματα, ενώ επανέφερε τον ελληνοκεντρισμό στην πρώτη γραμμή των επιλογών του βορειοελλαδίτικου θεατρικού οργανισμού.

Από την πρώτη του κιόλας συνέντευξη ο Νικήτας Τσακίρογλου άρχισε να αποκαλεί το Χοροθέατρο «ομάδα του Κωνσταντίνου Ρήγου» (!), ενώ στη συνέχεια τα προβλήματα έγιναν πιο χειροπιαστά. Όπως καταγγέλλει ο Κωνσταντίνος Ρήγος, άρχισε να περιορίζει τις παραστάσεις του Χοροθεάτρου, να «έχει προβλήματα με το γυμνό σε μια εποχή που το λιγότερο που απασχολεί τους δημιουργούς είναι η σεμνοτυφία», ενώ δεν έλειπαν και οι «γκρίνιες για τα ταξίδια στο εξωτερικό, παρ’ όλο που έφερναν και χρήματα στο θέατρο, αφού ήταν όλα πληρωμένα από τους κατά τόπους διοργανωτές και τα φεστιβάλ».

Ένα χρόνο συνυπήρξαν οι δύο άνδρες στο ΚΘΒΕ -ο Νικήτας Τσακίρογλου, που διαδέχτηκε τον Βίκτωρα Αρδίττη, ανέλαβε επισήμως τα καθήκοντά του τον Σεπτέμβριο του 2004. «Έκανα πολλές υποχωρήσεις, προσπάθησα να τον καταλάβω», λέει ο Κωνσταντίνος Ρήγος. «Τελικά ήταν λάθος μου να πιστεύω πως ο Νικήτας Τσακίρογλου είναι άνθρωπος με ανοιχτή αντίληψη, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το χορό, για τον οποίο δεν έχει καμιά απολύτως γνώση. Απ’ ό,τι είμαι σε θέση να ξέρω η άποψή του είναι ότι το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες των παραστάσεων. Δεν τον ενδιαφέρει, δηλαδή, καθόλου η αυτόνομη καλλιτεχνική δημιουργία και παραγωγή έργου».

Και εδώ ακριβώς είναι η ουσία της απομάκρυνσης Ρήγου. Διότι, φυσικά, και ο ίδιος ο τέως διευθυντής του Χοροθεάτρου αναγνωρίζει ότι «είναι δικαίωμα του κάθε διευθυντή του ΚΘΒΕ να διαλέγει τους συνεργάτες του. Φτάνει να μην αναφέρεται σ’ αυτούς που απομακρύνει, όπως έκανε με μένα, με λόγια απαξιωτικά και προσβλητικά, ούτε να θέλει να τους εμφανίσει ως αποτυχημένους».

Η παρακμή τού ΚΘΒΕ

Ας δούμε σε τι κατάσταση ήταν το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ όταν -επί Βίκτωρα Αρδίττη- ανέλαβε τη διεύθυνσή του ο ιδρυτής του χοροθεάτρου «Οκτάνα» (1990), ένα πρόσωπο που με μεγάλη φορά και μέσα σε ελάχιστα χρόνια είχε καταγραφεί ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου χορού στη χώρα μας, υπογράφοντας πάμπολλες παραγωγές με την ομάδα του, κερδίζοντας κρατικά βραβεία, χορεύοντας στο Μέγαρο αλλά και σε μικρά περιφερειακά θέατρα, χορογραφώντας όπερες (Λυρική και Μέγαρο), ταξιδεύοντας στο εξωτερικό (Φεστιβάλ της Λιόν) και πολλά άλλα.

Η κατάσταση στο Χοροθέατρο ήταν, όπως θυμόμαστε, αλλά και όπως λέει και ο Κωνσταντίνος Ρήγος, «οριακή», αφού σύμφωνα με το νόμο «η ύπαρξή του εξαρτάται από τις διαθέσεις του εκάστοτε διευθυντή τού ΚΘΒΕ απέναντι στο χορό». Είχε χάσει, επιπλέον, τη σχέση του με την πόλη της Θεσσαλονίκης, δεν υπήρχαν ανταλλαγές καλλιτεχνικού δυναμικού, ενημέρωση από το εξωτερικό, μετακλήσεις ξένων. Με λίγα λόγια, ένας ψυχρός παρατηρητής θα μιλούσε για «παρακμή».

Ο ιδρυτής της «Οκτάνα» εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, μια εποχή που δύσκολα ένας νέος, ανερχόμενος χορογράφος θα εγκατέλειπε την Αθήνα. Γρήγορα το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ άλλαξε πρόσωπο. Έγινε πόλος έλξης για τους Θεσσαλονικείς προχωρώντας σε έναν αριθμό παραγωγών, που θα θεωρείτο σημαντικός ακόμα και για μεγάλα χοροθέατρα του εξωτερικού («Μνήμη των κύκνων», «Ο ταξιδιώτης του χειμώνα», «Γάμοι», «Ιεροτελεστία της άνοιξης», «Αριάδνη/Κιθαιρώνας» κ.ά.). Έκανε Μαραθώνιους Χορού. Ταξίδεψε στο εξωτερικό.

Από μια τέτοια, άλλωστε, πετυχημένη καλοκαιρινή περιοδεία μόλις βγήκε το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ (Βραζιλία, Πορτογαλία, Ιταλία). Και το παράπονο του Κωνσταντίνου Ρήγου είναι πώς «ενώ κανονικά θα 'πρεπε το θέατρο να τη χαίρεται και να την προβάλλει, με το ζόρι, με βαριά καρδιά, έφευγαν τα δελτία Τύπου».

Υπάρχει, άραγε, πολιτική παράμετρος στην απομάκρυνση του Κωνσταντίνου Ρήγου; «Εμένα δεν με αφορά αν ο κ. Τσακίρογλου είναι Ν.Δ. ή ΠΑΣΟΚ. Με αφορά μόνο στο βαθμό που ο ίδιος ο κ. Τσακίρογλου έχει χρησιμοποιήσει την πολιτική του θέση για να μου πει, για παράδειγμα, ότι με τη Ν.Δ. θα περάσω δύσκολα! Και του απαντώ ότι θα περάσω όπως περνούσα. Ό,τι έκανα και πίστευα θα συνεχίσω να το κάνω με οποιαδήποτε κυβέρνηση υπάρχει σ' αυτόν τον τόπο. Δεν είμαι εργολάβος, ούτε ζω με μίζες. Ούτε ποτέ επιδίωξα την εύνοια κανενός. Δεν διορίστηκα χαριστικά σ' αυτή τη θέση. Την πήρα με τη δουλειά μου που είχε αναγνωριστεί. Πιστεύω στις ικανότητές μου, στην τέχνη και στους συνεργάτες μου. Τα υπόλοιπα σενάρια και την παραφιλολογία τού τα αφιερώνω».