Η Μνήμη των κύκνων

Της Δέσποινας Ψάλλη

Γυναίκα, 1 Φεβρουαρίου 2002

 

            Η Λίμνη των Κύκνων στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή! Ο Κωνσταντίνος Ρήγος ασχολείται με το κλασικό αριστούργημα του Τσαϊκόφσκι, με τον δικό του βεβαίως αιρετικό τρόπο, με τον οποίο μας έχει συνηθίσει ο πρωτοπόρος καλλιτέχνης, επιχειρώντας έτσι να αγγίξει τα μύχια της ψυχής του κλασικού παραμυθιού.

            Ανασύροντας την ουσία του μύθου, ο Κωνσταντίνος Ρήγος δημιουργεί πάνω στο βασικό άξονα της Λίμνης των Κύκνων μια καινούργια και καθ’ όλα επίκαιρη ιστορία. Με τους χορευτές χοροθεάτρου του ΚΘΒΕ και της Οκτάνας ο χορογράφος ετοιμάζει μια καινούργια παραγωγή που θα κάνει πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη στις 26 Ιανουαρίου. Τα κλασικά πα ντε κατρ της Λίμνης των Κύκνων θα είναι το βασικό θέμα της παράστασης, αλλά ίσως και το μοναδικό στοιχείο που θα θυμίζει το κλασικό μπαλέτο. Τα κείμενα θα είναι αυτά που θα προκύψουν από τους αυτοσχεδιασμούς των χορευτών κατά τη διάρκεια των δοκιμών. Θα υπάρχουν μουσικοί επί σκηνής που με ακουστικές κιθάρες και μπάσα θα ερμηνεύουν σε διασκευή αποκλειστικά και μόνο τη μουσική που έγραψε ο Τσαϊκόφσκι για το μπαλέτο. Τα κοστούμια θα φροντίσει ο ίδιος ο χορογράφος και θα είναι αυτά που θα προκύψουν, επίσης, από τις πρόβες. «Πρόκειται για δεκαπέντε αυτοτελείς ιστορίες δεκαπέντε διαφορετικών ανθρώπων. Το τρυκ που έχω κάνει είναι ότι δεκαπέντε άνθρωποι είναι κλεισμένοι σε μια αίθουσα χορού, ξέρουν ποιοι άνθρωποι είναι, ξέρουν τι συμβαίνει στον κόσμο, δεν τους αφορά να πουν κάτι το δικό τους, αλλά να πουν κάτι παγκόσμιο. Σαν να βρίσκονται στο σπίτι του Big Brother, μόνο που εδώ συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ξέρουν τα πάντα όσα συμβαίνουν γύρω τους και δεν εφησυχάζουν. Δεν ασχολούνται με το προσωπικό τους δράμα, αυτό έρχεται μέσα από το παγκόσμιο δράμα». Τα σκηνικά είναι της Άννας Γεωργιάδου και του Κένυ ΜακΛίλαν και η μουσική ανασύνθεση του Δημήτρη Κουρτάκη.

            Ο μύθος της Λίμνης των Κύκνων μεταλλάσσεται από τον Κωνσταντίνο Ρήγο για να μεταφερθεί σε ένα πλαίσιο που αναφέρεται στη σύγχρονη πραγματικότητα. Πρόκειται για μια ιστορία δεκαπέντε ατόμων που ζουν εγκλωβισμένοι σε μια λίμνη. Καθώς αναζητούν διέξοδο, τα όρια της λίμνης αποδεικνύονται γι’ αυτούς τόσο στενά που εξαναγκάζονται σε πνιγμό. «Αυτό είναι για μένα η Λίμνη των Κύκνων, αυτό διάβασα πίσω από το παραμύθι, από το μπαλέτο», εξηγεί ο Κωνσταντίνος Ρήγος. «Διαβάζοντάς το και ακούγοντάς το ξανά και ξανά, κατάλαβα ότι υπάρχει μέσα μας μια δύναμη που προσπαθεί να μας περιορίσει συμβολικά σε μια λίμνη. Τότε επιλέγεις να φύγεις από τη λίμνη ή να συμβιβαστείς. Η διέξοδος μπορεί να είναι ένας έρωτας ή μια ιδεολογία. Αλλά υπάρχει και η πιθανότητα να θέλεις να φύγεις και να μην μπορείς, γιατί ακριβώς ο περίγυρος και η κοινωνία είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να σε κρατούν εκεί δέσμιο. Τότε επιλέγεις τον θάνατο. Αυτό είναι και το κύκνειο άσμα. Γι’ αυτό το ονόμασα Μνήμη των Κύκνων».

            Με την ανάληψη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης της χοροθεατρικής ομάδας του ΚΘΒΕ ο Κωνσταντίνος Ρήγος δεν αφήνει πίσω του την Οκτάνα, αλλά ενώνει τους χορευτές της με το δυναμικό του χοροθεάτρου και προχωρά στον σχηματισμό ενός νέου χοροθεατρικού συνόλου, που σύντομα θα αποδεσμευτεί από τα όρια της Θεσσαλονίκης. Ο Κωνσταντίνος Ρήγος εξηγεί ότι στόχος του είναι να δημιουργηθεί μια ομάδα με χορευτές πολύ υψηλού επιπέδου, που δεν θα απευθύνεται μόνο στο ελληνικό, αλλά και στο διεθνές κοινό. Επιπλέον, εκδηλώνει τη διάθεσή του για την επικράτηση μιας νέας φιλοσοφίας τόσο σε επίπεδο κινησιολογικό, όσο και σε δραματουργικό και ιδεολογικό. «Δεν με ενδιαφέρει ο αισθητικός χώρος όπου θα βγουν οι χορευτές και θα χορέψουν ωραία. Με ενδιαφέρει πολύ να έχουν να πουν πράγματα αισθητικά, ή αντιαισθητικά, αλλά πάντως να υπάρχει οπωσδήποτε μια πολιτική διάσταση στο χορό». Το χοροθέατρο του ΚΘΒΕ θα προσκαλούνται να χορογραφούν ανά περιόδους αρκετά σημαντικοί ξένοι χορογράφοι. […]