Η νέα παράσταση του βραβευμένου χορογράφου Κώστα Ρήγου - ΙΚΑΡΟΣ

Ριλάξ, Κυριακή 6 Ιουλίου 1997

του Αντώνη Καρατζαφέρη

 

Το φτερούγισμα του Ίκαρου προς το φως κράτησε τόσο όσο χρειάστηκε για να φορτιστούν γενιές και γενιές ανθρώπων με την ανάταση που πρόσφερε η πτήση του. Η πτώση του ήταν τόσο σύντομη όσο διαρκεί μια αστραπή˙ αρκετή για να φωτίσει, όμως, την αγωνία του τέλους. «Θεωρώ πως η σημαντικότερη στιγμή της ανθρώπινης ύπαρξης είναι εκείνη που συνειδητοποιείς ότι μέσα σε ένα λεπτό μπορούν όλα να ανατραπούν», λέει ο ιδρυτής του Χοροθεάτρου «Οκτάνα», Κώστας Ρήγος. Ο βραβευμένος χορογράφος και χορευτής θα μας παρουσιάσει το Νοέμβριο, στο Μέγαρο Μουσικής, τη δική του εκδοχή για το φτερούγισμα και την πτώση του Ίκαρου.

«Το έργο», λέει, «αντλεί έμπνευση από το γνωστό μύθο – ιδιαίτερα από τη στιγμή εκείνη που ο Ίκαρος συνειδητοποιεί ότι τα φτερά του λιώνουν και πέφτει». Ο Κώστας Ρήγος έλκεται ιδιαίτερα από το τραγικό σημείο του μύθου. Το γιατί μας το εξηγεί ο ίδιος: «Η στιγμή της πτώσης», λέει, «είναι μια μεγάλη στιγμή, αντίστοιχη με εκείνη της απογείωσης. Η απογείωση έχει την αγωνία του πετάγματος. Η πτώση την αγωνία του τέλους. Η αγωνία του τέλους είναι πιο μεγάλη από την αρχή – το ξεκίνημα. Είναι αυτό που μας ταράζει καθημερινά. Γιατί το τέλος είναι κάτι το φυσικό αλλά και το αφύσικο μαζί».

Με δύο κρατικά βραβεία στο ενεργητικό του («Δάφνις και Χλόη» 1995, «Ορφέας και Ευρυδίκη» 1996) και το Βραβείο Μελίνα Μερκούρη, 1997, ο Κώστας Ρήγος ετοιμάζεται αυτή τη φορά να φωτίσει με την Τέχνη του την «πτώση των συναισθημάτων», να παίξει με τη μαγεία και τη γοητεία που ασκεί στον άνθρωπο η πτήση προς το φως. «Η ιστορία του Ίκαρου λειτουργεί ουσιαστικά ως μια αφορμή. Η παράσταση δεν θέλει να περιγράψει την ιστορία του ήρωα. Θέλει να μιλήσει απλώς για την ανάγκη του ανθρώπου να έλθει σε επαφή με το φως».

- Αυτή η επιθυμία για επαφή με το «φως» δεν εμπεριέχει και ένα στοιχείο ματαιότητας;

- Και τόλμης και ματαιότητας. Γιατί τελικά η κορυφή που θα κατακτήσει ένας άνθρωπος δεν σημαίνει πως είναι και απόλυτο κέρδος. Ο προορισμός δεν είναι σκοπός. Ο στόχος ποτέ δεν είναι συγκεκριμένος από την αρχή. Πάντα μεταλλάσσεται. Το ψηλά ακολουθεί πάντα κάτι άλλο που βρίσκεται ακόμα ψηλότερα».

Ο «Ίκαρος» του Χοροθεάτρου «Οκτάνα» θα εκτυλίσσεται σε τρία μέρη. Ο μυθικός ήρωας εμφανίζεται μόνο για μια στιγμή στη μέση του έργου. «Όχι ως μυθικό πρόσωπο, αλλά ως άνθρωπος του σήμερα. Ο μεγάλος πρωταγωνιστής της παράστασης είναι η συναισθηματική πτώση των ανθρώπων. Τα πρόσωπα του δράματος είναι πρόσωπα σύγχρονα που ταξιδεύουν στο σήμερα».

Ό Ίκαρος ακολουθεί πορεία εντελώς διαφορετική από εκείνη του Ορφέα – του μυθικού ήρωα που «χρωμάτισε» με τα συναισθήματά του την τελευταία παράσταση του Κώστα Ρήγου. «Ο Ορφέας είναι ένας ήρωας που βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά του Ίκαρου. Κατέβηκε προς τον Άδη και το θάνατο ενώ ο Ίκαρος ανέβηκε προς το φως».

- Υπάρχουν και άλλες διαφορές ανάμεσα στους δύο ήρωες;

- Υπάρχει το θέμα του έρωτα. Στον Ορφέα ήταν η κινητήρια δύναμη για τις πράξεις του. Στον Ίκαρο το στοιχείο του έρωτα απουσιάζει.

- Επαναλαμβάνονται αυτά τα πρόσωπα, ο μύθος τους, στους ανθρώπους του σήμερα;

- Αν επαναλαμβάνονται; Καθημερινά συναντάμε και τον Ίκαρο και τον Ορφέα. Και οι δυό τους έχουν μεγάλη σχέση με αυτό που ζούμε. Ο Ορφέας για τον τρόπο που βίωνε την αγάπη και ο Ίκαρος για την αγωνία του ανθρώπου να φτάσει κάπου χωρίς καν να γνωρίζει αν αυτό το “κάπου” έχει αξία. […]

- Ποια είναι η πραγματική αξία των μύθων σήμερα;

- Η αξία όλων των μύθων κερδίζεται μέσα από την προβολή τους στον εαυτό μας, μέσα από αυτό που θέλουμε να πούμε. Γι’ αυτό και η αξία τους είναι πολύ μεγάλη. Γιατί οι μύθοι επιδέχονται πολλές ερμηνείες. […]