Η Μνήμη των Κύκνων

από την Ιωάννα Μπλάτσου

Αθηνόραμα, 23 Μαΐου 2002

 

            Μια πανδαισία γυαλιστερών κοστουμιών και φτερών, δύο μουσικοί, δεκατέσσερις χορευτές – άσπροι και μαύροι κύκνοι – πάμπολλα κουτιά ντοματοπολτός Κύκνος (!), ένα τροχόσπιτο, μια κουζίνα και… πέντε χιλιάδες μπομπονιέρες. Αυτό το αλλοπρόσαλλο σκηνικό αποκαλύπτεται όταν ανοίγει η αυλαία της «Μνήμης των Κύκνων», της φετινής παραγωγής τυο ΚΘΒΕ, που χορογράφησε και σκηνοθέτησε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες δημιουργούς, ο Κωνσταντίνος Ρήγος. Μετά τις εμφανίσεις στη Θεσσαλονίκη, η παράσταση – που βασίζεται στο κλασικό μπαλέτο «Η λίμνη των κύκνων» - κατηφορίζει από τις 29/5 μέχρι τις 2/6 και στην Αθήνα, στην Εθνική Λυρική σκηνή.

            Ακριβής στο ραντεβού μας, με φοβερό χιούμορ και ουσιαστικός. Ο Κωνσταντίνος Ρήγος είναι ένας εξαίρετος συζητητής με τον οποίο μπορείς να μιλήσεις για μια πληθώρα πραγμάτων χωρίς να καταλάβεις πότε πέρασε η ώρα. Αφορμή η νέα του δουλειά, «Η μνήμη των κύκνων», μια παραγωγή του ΚΘΒΕ, που το αθηναϊκό κοινό θα παρακολουθήσει στη Λυρική Σκηνή.

            Τη «Μνήμη των κύκνων» την είδα στη Θεσσαλονίκη όπου σημείωσε τεράστια επιτυχία. Όντας θαυμάστρια της δουλειάς του Κ. Ρήγου και της Οκτάνας, τολμώ να πω ότι η «Μνήμη» με άφησε με ανάμικτα συναισθήματα. Ο αφηγηματικός ιστός ήταν πολύ μπερδεμένος, κατά τη γνώμη μου χωρίς να συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι, από την άλλη όμως υπήρχαν σκηνές – εικόνες ζωής τρομερής δύναμης, μεγάλης συγκίνησης και ανατρεπτικού χιούμορ σε μια δουλειά που αναδεικνύει τη φαντασία και το ταλέντο του δημιουργού και της ομάδας του. Με το που μπαίνουν οι θεατές στο χώρο του θεάτρου τους υποδέχεται μια σκηνική πανδαισία γυαλιστερών κοστουμιών, φτερών, μικροφώνων, δύο μουσικών, δεκατεσσάρων χορευτών – άσπρων και μαύρων κύκνων – πάμπολλων κουτιών Κύκνος, ενός τροχόσπιτου, μιας κουζίνας και… πέντε χιλιάδων μπομπονιέρων. Ο σκηνογράφος Κένι Μακλίλλαν που υπογράφει το σκηνικό και ο Κωνσταντίνος Ρήγος με τη Νατάσσα Δημητρίου που εμπνεύστηκαν τα κοστούμια φαίνεται πως ήταν σε μεγάλα κέφια.

- Τι θυμούνται, αλήθεια, οι κύκνοι;

- Θυμούνται στιγμές μιας ζωής, την εγκατάλειψη, το φόβο, τη μοναξιά, την ανάγκη για επαφή. Περισσότερο όμως, οι κύκνοι νιώθουν. Νιώθουν την τραγωδία της ζωής, τη γελοιότητα των πραγμάτων, την απόσταση ανάμεσά τους. Νιώθουν ότι υπάρχει ένα μάτι πάνω από όλα. Γνωρίζουν ότι η διαδρομή από το λευκό στο μαύρο είναι σαν να κοιτάζεις από τον πάτο της λίμνης προς την επιφάνειά της.

- Ποια είναι τα θέματα που πραγματεύεται η παράσταση;

- Ένα από τα κυρίαρχα θέματα είναι το τσίρκο της ανθρώπινης συμπεριφοράς και πώς οι χαρακτήρες μιας κοινωνίας βιώνουν την καθημερινότητα και την εγκατάλειψη. Επίσης, ο ανεκπλήρωτος έρωτας, αυτός ο γάμος που δεν τελέστηκε, με τις 5.000 μπομπονιέρες που δεν μοιράστηκαν ποτέ. Επιπλέον, η παράσταση στέκεται απέναντι στην καταστροφή του περιβάλλοντος με οικολογική διάθεση. Ο θάνατος του κύκνου σηματοδοτεί, σε μεταφυσικό και μεταφορικό επίπεδο, το θάνατο μιας απροστάτευτης ύπαρξης. Ένα άλλο πολύ σημαντικό θέμα είναι η καταστροφή. Πώς ένας κόσμος διαλύει και διαλύεται. Οι χαρακτήρες ζουν σε ένα διαλυμένο κόσμο, προσπαθώντας να κρατηθούν από κάτι. «Η μνήμη των κύκνων» είναι μια παράσταση όπου η ποίηση, ο ρεαλισμός και το χιούμορ συνδιαλέγονται, προσπαθώντας να δημιουργήσουν στο θεατή την αίσθηση του σκωτσέζικου ντους.

- Ως καλλιτεχνικός υπεύθυνος του χοροθεάτρου του ΚΘΒΕ, τι στόχους ή όνειρα έχεις;

- Ο κύριος στόχος είναι να γίνει αυτό το χοροθέατρο πυρήνας σύγχρονης δημιουργίας. Παράλληλα με το δικό μου έργο, να προτείνω εναλλακτικές δουλειές και συνεργασίες με άλλους δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το όνειρό μου, τώρα, είναι να δημιουργήσουμε το σημαντικότερο χορευτικό σχήμα στην Ελλάδα.

- Μια και μιλάμε για όνειρα, τι ονειρεύεσαι συνήθως;

- Εφιάλτες (γέλια). Επίσης ονειρεύομαι να είμαι υγιής και αρτιμελής. Να περάσουν τα χρόνια και να δημιουργώ με τον τρόπο που σκέφτομαι.

- Τι φοβάσαι;

- Φοβάμαι «της μοναξιάς την εποχή».

- Ποια είναι τα τρία βασικά πράγματα δίχως τα οποία δεν μπορείς να ζήσεις;

- Η θάλασσα, η επαφή με τους ανθρώπους, η δυνατότητα να χορεύω και να χρησιμοποιώ γυμνό στις παραστάσεις μου…

- Και τι δεν αντέχεις;

- Τη μιζέρια, το ψέμα, την ευθυνοφοβία, το να μη λες τα πράγματα με το όνομά τους.

- Ποιες τρεις ευχές θα ήθελες να σου πραγματοποιήσει η καλή νεράιδα;

- Να είμαι υγιής για πολλά χρόνια. Να ελέγχω τη ζωή μου. Να έχω ανθρώπους γύρω μου που είναι αληθινοί.

- Και η ερώτηση κλισέ: «Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια, κύριε Ρήγο;»

- «Η μνήμη των κύκνων» στην Αθήνα από 29/5 ως 2/6, ο «Ίκαρος» στην Ιταλία στις 26/7 και διακοπές στη Σύρο από 28/7 (γέλια). Τα υπόλοιπα στην επόμενη συνέντευξη…