Αναφορά στον Σολωμό -ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

Συνέντευξη στη Χρύσα Νάνου

Αγγελιοφόρος, 22-23 Απριλίου 2006

 

Ύστερα από εννέα χρόνια συνεργασίας με το Χοροθέατρο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος – τέσσερα από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή – ο Κωνσταντίνος Ρήγος κλείνει την πόρτα πίσω με τρόπο μάλλον ηχηρό. «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» είναι ο τίτλος της αποχαιρετιστήριας παράστασης που ετοίμασε για το ΚΘΒΕ ο γνωστός χορογράφος, μία παράσταση που δε διστάζει να «παίξει» με τον Εθνικό μας Ύμνο, τα ιδεώδη της Επανάστασης του ’21, τα εθνικά μας σύμβολα, τη σημαία.

«Υπάρχουν στοιχεία που κάποιους μπορεί και να τους ενοχλήσουν», παραδέχεται ο Κωνσταντίνος Ρήγος μιλώντας στον «ΑτΚ», εν όψει της πρεμιέρας που θα δοθεί στις 18 Μαΐου στη σκηνή του θεάτρου της ΕΜΣ, εξηγεί όμως ότι η παράσταση δεν είναι διόλου «εξτρεμιστική». Οι προθέσεις του, άλλωστε, όσο τη δούλευε στο μυαλό του, εδώ και περίπου ένα χρόνο, ήταν τελείως διαφορετικές. «Από παλιά υπήρχε στη σκέψη μου ο Σολωμός, ένας ποιητής που δεν έχει κοιταχθεί από το χορό, με απασχόλησαν μάλιστα κι άλλα έργα του, όπως η «Γυναίκα της Ζάκυνθος». Επιπλέον, η περίοδος του ρομαντισμού με ενδιέφερε πάντα και ο Σολωμός είναι ρομαντικός ποιητής. Ήθελα τέλος να προσεγγίσω ξανά ένα ελληνικό θέμα, έχοντας κάνει έναν κύκλο με έργα όπως η “Μνήμη των Κύκνων”, το “Δωμάτιο του Ιγκόρ”», προσθέτει.

Ελεύθερη πολιορκία

- Πώς προσεγγίζει η παράσταση το έργο του Σολωμού;

- Καταρχήν, ο τίτλος του και μόνο προσδιορίζει αυτήν τη στιγμή μία κατάσταση που βρίσκεται όλος ο πλανήτης. Μία ελεύθερη πολιορκία. Μέσα στη σκέψη μας, στην ελευθερία μας, είμαστε πολιορκημένοι. Ο τίτλος ήταν η αφορμή για να μπω στη διαδικασία της δημιουργίας του έργου. Με ενδιέφερε το γεγονός ότι ποτέ δεν το τελείωσε ο Σολωμός, αν και έκανε διάφορα σχεδιάσματα. Το ποίημα μιλάει για όλη την περίοδο του εγκλεισμού των πολιορκημένων του Μεσολογγίου, ενώ η ηρωική έξοδος, που είναι σημαντική για την ιστορία, στο ποίημα δεν αναφέρεται. Από την άποψη αυτή δεν είναι ποίημα εθνικής ανάτασης, αλλά περιγράφει μία συνθήκη και καταστάσεις ανθρώπων υπό το καθεστώς της πολιορκίας. Έχω φτιάξει μία παράσταση που έχει μινιμαλιστικές αναφορές στην περίοδο εκείνη, χρησιμοποιούμε σύμβολα όπως ο τσολιάς και η ελληνική σημαία, από την άλλη πλευρά όμως, είναι ένα σημερινό έργο, για ανθρώπους εγκλωβισμένους σε μία κατάσταση σοκ. Είναι μια μελαγχολική περίοδος αυτή που ζούμε – και για τον κόσμο γενικά και για μένα προσωπικά. Δεν είναι περίοδος λάμψης, έξαρσης, υπερδιέγερσης των πραγμάτων. Η παράσταση έχει δυναμισμό, αλλά και μελαγχολία, ερημιά.

Το σκηνικό

- Πώς θα περιγράφατε το σκηνικό;

- Κυριαρχεί ένας κύβος εγκλωβισμού και εκτός από αυτόν δεν υπάρχει παρά η άδεια σκηνή. Είναι τελείως αφαιρετικό το σκηνικό, όπως και όλη η προσέγγιση. Αυτή η εκδοχή που θα παρουσιάσουμε το Μάιο στην ΕΜΣ βασίζεται στο σύνολο, στην ιδέα της μάζας και πώς αυτή οδηγείται σε μία κατάσταση. Είναι κομμάτι συνόλου που χορεύεται από 27 ανθρώπους, 11 χορευτές και 16 ηθοποιούς, σπουδαστές της σχολής του ΚΘΒΕ. Είναι 27 άνθρωποι που κινούνται στη σκηνή με τρομερό δυναμισμό και ενέργεια. Η μουσική του Δημοσθένη Γρίβα είναι σύγχρονη. Ο συνθέτης μελοποίησε μικρά αποσπάσματα από το ποίημα, κάτι που ήταν δύσκολο να γίνει. Όταν μου έδωσε το πρώτο τραγούδι με στίχους, τότε αποφάσισα οριστικά ότι θα έκανα την παράσταση.

- Λέτε «αυτή η εκδοχή». Θα υπάρξουν, δηλαδή, και άλλες;

- Ναι. Όπως ο Σολωμός δίνει διαφορετικά σχεδιάσματα, έτσι αποφάσισα κι εγώ να «διαβάσω» το έργο με διάφορες εκδοχές. Η τωρινή είναι η πρώτη εκδοχή της παράστασης. Θα υπάρξει και ένα σχεδίασμα Β΄, που θα παρουσιασθεί τον Ιούνιο στο Φεστιβάλ Αθηνών με το χοροθέατρο «Οκτάνα». Θα είναι εντελώς διαφορετική εκδοχή, μόνο με οκτώ χορευτές και πιο εξτρεμιστική, θα παίξει περισσότερο με τα σύμβολα. Θα ακολουθήσει Γ΄ σχεδιάσμα, στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Πάτρας, με βίντεο, εγκαταστάσεις, φωτογραφίες και ηχητικό περιβάλλον, στο πλαίσιο εικαστικής έκθεσης. Κάθε σχεδίασμα πιάνει μία τελείως διαφορετική πτυχή. Είναι τεράστιο ποίημα. Αν προσπαθούσα να εντάξω όλο το υλικό των προβών θα ήταν μια παράσταση που θα διαρκούσε τρεις ώρες. Αποφάσισα να τα μοιράσω.

- Σε ποια φάση βρίσκεται η συνεργασία σας με το ΚΘΒΕ;

- Πώς είναι όταν χωρίζει ένα ζευγάρι και μοιράζουν τα πράγματά τους, τα περιουσιακά στοιχεία τους; Ουσιαστικά έχει έρθει το τέλος, και περιμένομε να κλείσει η συνεργασία με τον πιο ήπιο και ανώδυνο τρόπο. Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» γίνονται στο πλαίσιο κάποιων πραγμάτων που είχαμε συμφωνήσει από πριν. Ήταν και μία οφειλή τόσο της ομάδας προς εμένα, όσο και δικής μου προς τους χορευτές – δεν ήθελα να φύγω ξαφνικά, να εγκαταλείψω την κλίνη. Είναι, λοιπόν, μία τελευταία δουλειά και μετά δεν θέλω να συνεργαστώ ξανά με το ΚΘΒΕ. Ουσιαστικά είναι η αποχαιρετιστήρια παράστασή μου μετά από εννιά χρόνια δουλειάς στο Χοροθέατρο, τέσσερα από τα οποία ήμουν υπεύθυνος. Όπως και στην παράσταση, υπάρχει η μελαγχολία πριν από το τέλος. Όλοι στην ομάδα έχουμε αυτήν την αίσθηση. Είναι το τέλος ενός μεγάλου κύκλου.