Είμαστε χώρα για σολίστες

"Είμαστε χώρα για σολίστες"
Τύπος της Κυριακής, Κυριακή 20 Οκτωβρίου 1996
Επιμέλεια: Αντώνης Καρατζαφέρης

            Αν πριν από πέντε χρόνια το φιλοθεάμον κοινό σχεδίαζε να δει πέντε θεατρικές παραστάσεις, τη σεζόν, σήμερα στις επιλογές του περιλαμβάνεται και μια παράσταση χορευτική. Από τον Καναδά έως την Ιαπωνία το κοινό ενδιαφέρεται πλέον για το σύγχρονο χορό.
Αυτό είναι ένα σοβαρό στοιχείο που μας δείχνει πως η τέχνη αυτή που γεννήθηκε στο 20ο αιώνα θα "περάσει" και στον επόμενο αιώνα και μάλιστα με τα "τσαρούχια", λέει ο Κώστας Ρήγος δημιουργός του χοροθεάτρου "Οκτάνα" - από τα πιο ελπιδοφόρα χορευτικά σχήματα που διαθέτει σήμερα η χώρα. [...]
- Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για άνθηση της τέχνης του χορού στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια;
- Γενικότερα δεν μπορούμε να μιλήσουμε για άνθηση του χορού σε μια χώρα που δεν διαθέτει Εθνικό Μπαλέτο. Μπορούμε όμως να πούμε πως υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον απ’ την πλευρά του κόσμου. Υπάρχουν 3-4 ομάδες που ανθίζουν και οι υπόλοιπες που προσπαθούν να βρουν ένα στίγμα. Μέσα από αυτές τις ομάδες ανθίζει και ο χορός.
Αν και θεωρεί πως ο χορός "είναι μιας πρώτης τάξεως εξαγώγιμο προϊόν" ο Κώστας Ρήγος δεν πιστεύει, ωστόσο, πως υπάρχουν χώρες που θα μπορούσαν να συμπεριλάβουν τη χορευτική τέχνη στα εθνικά "προϊόντα" τους.
"Σε κάθε χώρα υπάρχουν διαφορετικά μέτρα και σταθμά. Άλλες χώρες διαθέτουν ισχυρές προσωπικότητες από τις οποίες ο χορός αντλεί δύναμη, έμπνευση, φαντασία. Η Γερμανία έχει την Πίνα Μπάους και τον Ουίλιαμ Φορσάιτ. Η Αγγλία στηρίζεται περισσότερο σε ομάδες παρά σε χορογράφους. Το ίδιο η Ισπανία, η Πορτογαλία αλλά και η Ελλάδα. Κοινός παρονομαστής όλων των προσπαθειών είναι πως ο σύγχρονος χορός συνιστά από μόνος του, διεθνή γλώσσα. Όλοι οι χορογράφοι σε όλον τον κόσμο χρησιμοποιούν τα ίδια υλικά, τον ίδιο κώδικα αλλά με διαφορετικό τρόπο".
Αν στο θέατρο μπορεί να "σταθεί" ένας καλός μονόλογος, στο χορό η "συνταγή" της επιτυχίας είναι πιο περίπλοκη. Απαιτεί ένα "δέσιμο" των υλικών. "Η τέχνη του χορού είναι θέμα χημείας. Η χορογραφία είναι σύνθεση, όπως η ζωγραφική. Θα πεις αυτό που επιθυμεί η καρδιά σου, αλλά η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το πώς θα συνθέσεις στο μυαλό σου αυτήν την επιθυμία.
Πιστεύω, όμως, πως στη δημιουργία μιας χορογραφίας παίζει ρόλο και το τυχαίο. Το τυχαίο γεννά σπουδαία πράγματα στην πρόβα που μπορεί να οδηγήσει ολόκληρη την παράσταση σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Αρκεί να είσαι “ανοιχτός” και να το δεχτείς".
- Υπάρχουν άνθρωποι, καταστάσεις που σε επηρέασαν στο "πλάσιμο" του δικού σου δρόμου;
- Από χορογράφους με επηρέασαν η Μπάους και ο Φορσάιτ. Με επηρεάζουν όμως και τα πράγματα γύρω μου, άλλες τέχνες, όπως ο κινηματογράφος που ανήκει στα κύρια ενδιαφέροντά μου. Έχοντας τα μάτια σου ορθάνοιχτα, τις αισθήσεις σου σε ετοιμότητα, ανά πάσα στιγμή, φτιάχνεις το δικό σου δρόμο.
- Πολλά έχουν ακουστεί, πολύ μελάνι έχει ξοδευτεί για αναλύσεις που αφορούν την έννοια της ελληνικότητας. Μπορεί να συνυπάρξει αυτή η έννοια με καλλιτεχνικές εκφράσεις όπως ο σύγχρονος χορός;
- Η ελληνικότητα μπορεί να βρίσκεται παντού χωρίς, όμως, να γίνεται κραυγαλέο σύνθημα. Βρίσκεται στο ήθος, στο χαρακτήρα, σε όλα αυτά που μας διαπνέουν. Δεν χρειάζεται να βάλεις σημαία για να δείξεις πως ένα έργο είναι ελληνικό. Αυτό είναι ένα σοβαρό λάθος, διαρκώς επαναλαμβανόμενο στη χώρα μας. Ένας Γερμανός χορογράφος δεν θα χορογραφήσει γερμανικά τραγούδια. Χορογραφεί τη μουσική.
Θα πρότεινε ο Κώστας Ρήγος σε ένα νέο παιδί να "περπατήσει" στα βήματα του χορού;
"Είναι μεγάλη απόφαση", λέει. "Δεν αρκεί μόνο το ταλέντο. Χρειάζεται σκληρή δουλειά. Τόσο σκληρή όσο δεν μπορεί κανείς να φανταστεί".
Πέρα από τις υποκειμενικές δυσκολίες υπάρχουν και οι αντικειμενικές: "Είμαστε χώρα φτιαγμένη μόνο για σολίστες σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Δεν υπάρχει η σχολή που θα φτιάξει το χορευτή... μηχανάκι.
Το χορευτή που θα εκτελέσει, συγχρόνως με άλλους δέκα, τα πάντα. Είναι θέμα παιδείας και ιδιοσυγκρασίας. Από την άλλη, η αγορά δεν είναι μεγάλη.
Και είναι θέμα τύχης να βρεθείς στη σωστή ομάδα".