Ο χορογράφος της εικόνας, ένα σύγχρονο παραμύθι και η μυθολογία της μόδας

Αγγελιοφόρος της Κυριακής, 7 Νοεμβρίου 1999

από τον Τάσο Ρέτζιο

 

            Αν ρωτήσεις τους ανθρώπους που ασχολούνται με το σύγχρονο χορό και τη χορογραφία στην Ελλάδα για το ποια είναι τα «καυτά» ονόματα του χώρου σήμερα, για δύο ανθρώπους θα σου μιλήσουν: τον Δημήτρη Παπαϊωάννου και τον Κωνσταντίνο Ρήγο. Ο πρώτος με την «Ομάδα Εδάφους» και ο δεύτερος με την «Οκτάνα» έχουν δημιουργήσει ένα νέο τοπίο στην πραγματικότητα του χορού στην Ελλάδα. Ο δεύτερος βρέθηκε πρόσφατα ξανά στην επικαιρότητα με τη μουσικοχορευτική παράσταση «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», την οποία είχαμε την ευκαιρία να δούμε πρόσφατα στις εκδηλώσεις «Προβλήτα – Πρόσκληση» που έγιναν στο λιμάνι.

            Το έργο που σκηνοθέτησε ο νέος Έλληνας χορογράφος όμως, διεκδικεί μια άλλη πρωτοτυπία, αφού οι παραστάσεις του στην Αθήνα δίνονται μέσα σε ένα κλαμπ! «Ήταν μια ιδέα που ταιριάζει στην αισθητική μου, η οποία είναι πιο ποπ», εξηγεί γι’ αυτή την επιλογή του ο Κωνσταντίνος Ρήγος.

            Η ιδέα ξεκίνησε όταν ο Μάνθος Σαντοριναίος (βίντεο – καλλιτέχνης, ο οποίος επιμελήθηκε και το βίντεο της παράστασης) εξέφρασε την επιθυμία να κάνει ένα κουκλοθέατρο με το γνωστό παραμύθι. Αργότερα προστέθηκαν τα κείμενα της Έλενας Πέγκα και η παράσταση πήρε τη μορφή που έχει τώρα, με ηθοποιούς του; Γιώτα Φέστα, Ναταλία Δραγούμη, Αλέκο Συσσοβίτη, Κώστα Καζανά, Κώστα Κρομμύδα και τον ίδιο τον Κωνσταντίνο Ρήγο.

- Ποιες ήταν οι αντιδράσεις του κοινού στις μέχρι τώρα παραστάσεις;

- Φάνηκε ότι ενδιαφέρει τον κόσμο να το δει και νομίζω ότι βρίσκουν πως η παράσταση έχει ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο στη δομή της, μια ιδιαίτερη προσωπικότητα, γιατί δεν είναι ακριβώς μια θεατρική παράσταση, αλλά από την άλλη ούτε ένα χάπενινγκ.

Είναι μια περφόρμανς, στην οποία οι ηθοποιοί ερμηνεύουν αυτό που κάνουν μέσα από την κίνηση, τη μουσική, το χορό, τα πάντα. Δηλαδή όλα τα στοιχεία παίζουν τον ίδιο ρόλο, κανένα δεν υπερισχύει έναντι του άλλου. Ίσως λίγο η μουσική, γιατί οτιδήποτε λέγεται ή γίνεται είναι προσαρμοσμένο στη μουσική. Θα μπορούσα να πω ότι είναι μια ροκ όπερα, μόνο που δεν έχει καθόλου τραγούδι.

- Είχατε στόχο το κοινό των κλαμπ;

- Θέλαμε να γίνει μια μετάγγιση: αυτοί που πάνε στα κλαμπ να δούνε την παράσταση και άλλοι που δεν πάνε στο κλαμπ, να το κάνουν εξαιτίας της παράστασης.

Να γίνει μια μίξη των διαφορετικών ιδιοσυγκρασιών που έχουν οι κλαμπερς με τους θεατρόφιλους.

Η παράσταση, πάντως, έχει αυτήν την αισθητική είναι κάτι ανάμεσα σε κλαμπ και θέατρο, χρησιμοποιεί την μυθολογία των κλαμπ αλλά και τη μυθολογία της μόδας. Στηρίζεται πάρα πολύ στο πώς τα μοντέλα ποζάρουν και στο πώς «χύνονται» τα λόγια μέσα από τους ηθοποιούς.

Μια νέα τάση.

- Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να υπάρχει μια νέα τάση στο χορό, αρκετά μακρινή από τη συμβατική έννοια που ξέραμε…

- Νομίζω ότι υπάρχει αυτή η νέα τάση στο χορό, την οποία όμως ο καθένας την καθορίζει όπως ο ίδιος καταλαβαίνει. Τα πλαίσια μέσα στα οποία ήταν τοποθετημένος ο χορός έχουν διευρυνθεί. Έχει γίνει πιο λαϊκή τέχνη, έχει μεγαλύτερη απήχηση στον κόσμο, κι αυτό βοηθάει στο να υπάρχει ένας κώδικας επικοινωνίας ανάμεσα στους χορευτές – χορογράφους και στο κοινό. Άρα να είναι πιο αναγνωρίσιμα αυτά που γίνονται, να μπορούν να αποκωδικοποιηθούν και να διαβαστούν, να είναι κατανοητά και να προκαλούν ευχαρίστηση.

- Χρησιμοποιείτε όλες τις εκφάνσεις της τέχνης στις παραστάσεις σας και ιδιαίτερα την εικόνα. Πιστεύετε ότι δεν μπορεί πλέον ο χορός να σταθεί μόνος του;

- Τίποτα δε μπορεί να σταθεί μόνο του, γιατί τίποτα δεν υπάρχει μόνο του. Ακόμα και τη στιγμή που χορεύεις δημιουργείς μια εικόνα. Στις δικές μου τις παραστάσεις, η τέχνη της εικόνας υπάρχει πολύ έντονα, αλλά ταυτόχρονα όλο αυτό γεννιέται μέσα από τη σωματική διάθεση των χορευτών: μέσα από το πως κινούνται, πως δρουν και πως συμπεριφέρονται, έρχεται και χτίζεται όλο το υπόλοιπο. Δεν ξεκινάω ποτέ από το ότι θα ήθελα να είναι η εικόνα κάπως συγκεκριμένα και κατόπιν να την γεμίζω. Και η «Ωραία Κοιμωμένη» που έκανα πέρσι βασιζόταν στην ιδέα ενός άδειου χώρου, ο οποίος θα γέμιζε ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης.

Το έναυσμα.

- Πότε ένα έργο ή μια ιδέα τραβάει την προσοχή σας;

- Μ’ αρέσει όταν υπάρχει μια ιστορία που σε περιορίζει, όπως είναι τα έργα που έχω κάνει, «Δάφνις και Χλόη», «Ίκαρος», «Ορφέας και Ευριδίκη» και άλλα. Αυτά τα έργα σε βάζουν σε μια διαδικασία ψαξίματος, που απελευθερώνει περισσότερες δυνάμεις, μπορείς να βγάλεις πολύ περισσότερα στοιχεία έχοντας μια βάση. Επειδή σα χαρακτήρας είμαι αρκετά διαλυμένος, όταν μπαίνω μέσα σε ένα πλαίσιο, μπορώ να βρίσκω καλύτερα τους άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθώ. Αυτοί μπορεί να είναι απλώς μια ιδέα ή μια κατάσταση. Προσπαθώ να βρω ποιο είναι το ζουμί της κάθε ιστορίας, τι με ενδιαφέρει εμένα να χρησιμοποιήσω από αυτό και τι με ενδιαφέρει να ανατρέψω, κι αυτό προσπαθώ να κάνω από κει και ύστερα.

- Υπάρχει ένα νήμα που να συνδέει όλες τις δουλειές σας;

- Υπάρχει η βασική ιδέα της ανατροπής, έτσι όπως τα πράγματα έρχονται και αλλάζουν απρόσμενα. Το στοιχείο του τυχαίου και της ανατροπής είναι πολύ έντονα στη δουλειά μου, από κει και ύστερα υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα στοιχεία σε αυτό που κάνω, όπως η έντονη κίνηση, το χιούμορ, το γυμνό, το πώς παίζει η μουσική στην παράσταση κ. λπ.